Europejski Tydzień Świadomości Dysleksji

Dysleksja to pojęcie w Polsce dla wielu jeszcze mało znane. Świadomość społeczna czym jest dysleksja z roku na rok rośnie, a inicjatywy takie jak Dzień Dysleksji mają w tym pomóc. Tydzień Świadomości Dysleksji to idea, która w Polsce ma już dość długą tradycję, gdyż jej początek sięga roku dwutysięcznego.

Pomysł zrodził się podczas spotkania Europejskiego Towarzystwa Dysleksji z potrzeby podkreślenia wysiłku rodziców, dzieci i nauczycieli, którzy na co dzień zmagają się z tematem specyficznych trudności w uczeniu się. Wielkim orędownikiem tego dnia jest prof. Marta Bogdanowicz – inicjatorka i wieloletnia przewodnicząca Polskiego Towarzystwa Dysleksji. W tym roku Europejski Tydzień Świadomości Dysleksji potrwa od 5 do 11 października, a obchody będą odbywały się pod hasłem „Dysleksja inspiracją do (nie)zwykłych działań”.

W przygotowanym przez nas materiale postaramy się odpowiedzieć na najczęstsze pytania dotyczące dysleksji.

Zacznijmy więc od początku. Co to jest dysleksja? Dysleksja rozwojowa to specyficzne trudności w czytaniu i pisaniu u dzieci o prawidłowym rozwoju umysłowym. Spowodowane są zaburzeniami niektórych funkcji poznawczych, motorycznych i ich integracji, uwarunkowanymi nieprawidłowym funkcjonowaniem układu nerwowego. Najczęściej stosuje się termin „dysleksja rozwojowa” dla określenia syndromu specyficznych trudności w uczeniu się czytania i pisania. Najczęściej mówimy o 3 typach dysleksji:

  • DYSLEKSJA – specyficzne trudności w czytaniu
  • DYSORTOGRAFIA – specyficzne trudności z opanowaniem poprawnej pisowni
    (w tym błędy ortograficzne)
  • DYSGRAFIA – niski poziom graficzny pisma.

Innym częstym pytaniem pojawiającym się w kontekście dysleksji jest pytanie „dlaczego?”. Czy wiemy skąd bierze się dysleksja i  jakie są przyczyny jej występowania?

Zaburzenia funkcji percepcyjno motorycznych (spostrzegania wzrokowego, słuchowego, motoryki) i ich współdziałania (integracji percepcyjno motorycznej), funkcji językowych, pamięci (wzrokowej, słuchowej, ruchowej), lateralizacji, orientacji w schemacie ciała
i przestrzeni to najczęstsze przyczyny występowania specyficznych trudności w uczeniu się. Uwarunkowania tych zaburzeń są wielorakie (polietiologia). Wskazuje się na dziedziczność, zmiany anatomiczne i zaburzenia fizjologiczne układu nerwowego (w okresie ciąży i porodu o nieprawidłowym przebiegu). Zaniedbanie środowiskowe oraz brak szybkiej interwencji pogłębia zaburzenia i trudności dziecka.

Jak zatem możemy rozpoznać dziecko z dysleksją? Jakie są objawy dysleksji rozwojowej?

Specyficzne trudności w czytaniu i pisaniu ujawniają się dopiero w szkole, podczas gdy już w okresie przedszkolnym można zauważyć objawy, które cechują tzw. dzieci ryzyka dysleksji. Są to, między innymi:

    – opóźniony rozwój mowy;

    – mała sprawność i koordynacja ruchów podczas zabaw ruchowych, samoobsługi, rysowania i pisania (brzydkie pismo);

    – wadliwa wymowa, trudności z wypowiadaniem złożonych słów, błędy gramatyczne;

    – trudności z różnicowaniem głosek podobnych oraz z wydzieleniem sylab, głosek ze słów
i ich syntezą;

    – trudności z wykonywaniem układanek  i odtwarzaniem wzorów graficznych;

    – oburęczność;

    – mylenie prawej i lewej ręki;

    – trudności w czytaniu pomimo dobrej inteligencji oraz braku zaniedbania środowiskowego
i dydaktycznego;

    – trudności z opanowaniem poprawnej pisowni: pismo zwierciadlane, mylenie liter podobnych pod względem kształtu (p-b-d-g), liter odpowiadających głoskom zbliżonym fonetycznie, opuszczanie liter, błędy ortograficzne  pomimo znajomości zasad ortografii.

Jak funkcjonuje uczeń z dysleksją w szkole?

Uczeń z dysleksją cierpi nie tylko na lekcji języka polskiego, ale też na wielu innych przedmiotach, gdyż zazwyczaj ma ogromne kłopoty ze skupieniem się i koncentracją. Uczeń z dysleksją często uczy się w domu, ale później na sprawdzianie nic nie umie. To co uczeń napisze na sprawdzianie nie jest jego rzeczywistą wiedzą, a jedynie jej wycinkiem. Dziecko,
u którego stwierdzono dysleksję, ma prawo aby zaopiekował się nim specjalista – między innymi pedagog, psycholog czy logopeda i ma prawo do swojej indywidualnej terapii
w specjalistycznej poradni. Pojawiła się też możliwość, aby przy tzw. dysleksji głębokiej zwolnić ucznia z nauki drugiego języka.

Uczeń z dysleksja powinien posiadać opinię z poradni psychologiczno-pedagogicznej, która stwierdza i opisuje jego problem i trudności. Ważne, aby uczeń podjął systematyczną pracę, natomiast opinia z poradni jest pomocna i stwierdza, co właściwie należy robić
w domu i w szkole. Uczeń z dysleksją ma wydłużony czas na sprawdzianie, często przystosowany arkusz (np. poprzez zastosowanie większej czcionki i innego układu graficznego). Niekiedy nauczyciel musi wspierać ucznia czytając mu pytania. Jednak najważniejsze jest to, że każde dziecko z dysleksją jest w stanie być wspaniałym uczniem i później wspaniałym studentem i pracownikiem. Dysleksja to nie wyrok i wcale nie musi być przeszkodą w normalnym życiu oraz w osiąganiu wielkich sukcesów i zrobieniu spektakularnej kariery. Z historii znamy wiele sławnych osób, które miały dysleksję.

Podsumowując, jak się okazuje, nie trzeba być idealnym, aby osiągnąć sukces. Potwierdzają to sławne osoby z dysleksją, które mimo trudności wspięły się na wyżyny
w swoich dziedzinach. Stworzona przez nas w szkole galeria sławnych osób z dysleksją powstała w jednym celu – by dawać nadzieję wszystkim osobom z dysleksją, które zwątpiły w swoje możliwości. Życiorysy sławnych dyslektyków mówią same za siebie. Dla niektórych z nich trudności dyslektyczne były przekleństwem, dla innych zwykłą przeciwnością losu, ale dla wszystkich były wielkim wyzwaniem. Uczmy się od sławnych osób z dysleksją, jak radzić sobie z tymi niezwykłymi trudnościami. A jest od kogo się uczyć, bo w naszej galerii są: Albert Einstein, Hans Christian Andersen, Pablo Picasso, Thomas Edison, Leonardo da Vinci, Walt Disney, Whoopi Goldberg, Tom Cruise.

Wszystkie osoby, które chcą dowiedzieć się więcej na temat dysleksji zachęcamy do przeczytania artykułu.

Zachęcamy także do zapoznania się z dołączoną do artykułu prezentacją multimedialną przybliżającą problem dysleksji, a wszystkich chętnych do wykonania quziu i sprawdzenia swojej wiedzy na temat świadomości dysleksji. Quiz dostępny tutaj.

Źródło:

https://www.ptd.edu.pl/cotojest.html

 

Ewelina Polak-Janik
Karolina Stojowska